Açık kapanış: ön dişler birbirine değmediğinde
Açık kapanışın türleri, alışkanlıkların, dilin ve nefesin rolü, çocuklarda ve yetişkinlerde tedavi yolları ve bilimsel kanıtın söyledikleri.
YazarDr. Fidan AliyevaOrtodontist, Pitts Masters mezunu
Kısa cevap: açık kapanış, dişler kapatıldığında ön dişlerin birbirine değmemesi ve aralarında boşluk kalmasıdır. Çocuklarda en sık nedenler uzun süren parmak veya emzik emme, dil itme ve ağızdan nefes almadır. Alışkanlık erken bırakılırsa açık kapanış bazen kendiliğinden düzelir. Daha karmaşık, iskeletsel durumlarda ortodontik tedavi, bazen mini vidalar, nadiren çene cerrahisi gerekir.
Açık kapanışta kişi sandviçi veya meyveyi ön dişleriyle ısıramaz, bazı sesler, özellikle "s" ve "z" dişlerin arasından ıslık gibi çıkar. Bazen bu yalnızca estetik bir kaygıdır, bazen çiğnemeyi ve konuşmayı etkiler. Bu yazıda nedenleri ve tedavi imkânlarını anlatıyorum.
Türleri
| Tür | Neden | Öngörü |
|---|---|---|
| Dişsel | Bir alışkanlık veya dil ön dişlerin sürmesine engel olmuş | Alışkanlık bırakılınca çoğu zaman iyi |
| İskeletsel | Yüzün alt kısmı uzun, çeneler dikey yönde fazla büyümüş | Daha karmaşık, geri dönmeye eğilimli |
| Karma | İki etken bir arada | Bireysel değerlendirilir |
Nedenler
- Parmak, emzik veya başka nesneleri uzun süre emme. Bakınız: parmak emme ve dişler
- Yutkunurken dilin ön dişlerin arasına itilmesi
- Sürekli ağızdan nefes alma ve dilin aşağıda konumlanması. Bakınız: ağızdan nefes ve kapanış
- Kalıtım ve yüzün dikey büyüme tipi
- Nadiren çene ekleminin hastalıkları
Çocuklarda ne yapıyoruz
Çocuklarda ilk adım nedeni ortadan kaldırmaktır. Meta-analiz uzun süren emme alışkanlığının açık kapanışla güçlü şekilde ilişkili olduğunu gösteriyor. Alışkanlık bırakıldıktan sonra, özellikle erken yaşta, ön dişler çoğu zaman yeniden birbirine yaklaşır. Bazı durumlarda alışkanlığı bırakmak için özel bir aparey, dil itmede ise dilin doğru konumunu öğreten egzersizler kullanırız.
- Alışkanlığın bırakılması: sohbet, motivasyon, gerekirse hatırlatıcı aparey
- Dilin konumu için egzersizler, gerekirse dil ve konuşma terapistiyle birlikte
- Ağızdan nefesin nedeninin KBB hekimiyle araştırılması
- Dar üst çenenin genişletilmesi. Bakınız: damak genişletme
- Gerekirse kısa bir birinci faz tedavi
Ergenlerde ve yetişkinlerde
Yetişkinlerde açık kapanışın tedavisi daha karmaşıktır, çünkü büyümeden yararlanılamaz. İki temel yol vardır: ön dişleri biraz uzatmak veya arka dişleri yukarı, yani kemiğe doğru hareket ettirmek. İkinci yolda mini vidalar çok faydalıdır: arka dişler intrüze edildiğinde alt çene yukarı döner ve ön dişler birbirine yaklaşır. Ağır iskeletsel durumlarda çene cerrahisi konuşulur.
Geri dönme riski
Açık kapanış ortodontide geri dönmeye en eğilimli sorunlardandır, özellikle dil itme veya alışkanlık sürüyorsa. Bu yüzden tedaviden sonra retansiyonu özel olarak planlarım ve soruna yol açan alışkanlıkları izlemeye devam ederiz. Bakınız: retansiyon neden önemli.
Ebeveyn nelere dikkat etmeli
- Çocuk dişlerini kapattığında ön dişler arasında boşluk kalıyor mu
- Parmak veya emzik emme 3 yaşından sonra da sürüyor mu
- Konuşurken dil dişlerin arasından görünüyor mu
- Uykuda ağız açık kalıyor mu
Teşhiste nelere bakıyorum
- Açık kapanışın büyüklüğü ve hangi dişleri kapsadığı
- Yutkunurken ve konuşurken dilin konumu
- Dudaklar istirahatte rahatça kapanıyor mu
- Burundan nefes alma durumu
- Sefalometrik röntgenle yüzün dikey oranları
- Alışkanlık var mı ve ne kadar sürüyor
Bu analiz açık kapanışın dişlerle mi yoksa iskeletle mi ilgili olduğunu gösterir. Öngörü ve tedavi yolu buna göre farklılaşır.
Dil itme ve konuşma terapisti
Yutkunurken dilin ön dişlerin arasına itilmesi açık kapanışın hem nedeni hem sonucu olabilir. Dişler birbirine değmediğinde dil bu boşluğu doldurur ve alışkanlık pekişir. Bu yüzden dilin doğru konumunu öğreten egzersizler çoğu zaman tedavi planının bir parçasıdır. Gerekirse dil ve konuşma terapisti veya miyofonksiyonel terapi uzmanıyla birlikte çalışırız. Egzersizler kısa ama düzenli olmalıdır.
Bilim ne diyor
- Cochrane derlemesi (2014): çocuklarda açık kapanışın ortodontik ve ortopedik tedavisine dair kanıt zayıftır, hangi yöntemin en etkili olduğunu söylemek için yeterli yüksek kaliteli araştırma yoktur.
- Meta-analiz (2016): uzun süren emme alışkanlığı açık kapanış riskini belirgin şekilde artırır.
Bu, açık kapanışta herkese uyan tek bir reçete olmadığı anlamına gelir. Nedeni bulmak ve ortadan kaldırmak tedavinin ana parçasıdır.
Açık kapanışta yalnızca dişleri değil, onları ayıran nedeni de tedavi etmek gerekir.
Çocukların tedavisi hakkında: çocuk ortodontisi. Yetişkinler için: braket tedavisi. Muayene için randevu alın.
Sık sorulan sorular
Açık kapanış kendiliğinden geçebilir mi?
Küçük çocuklarda alışkanlık erken bırakılırsa bazen evet. Yetişkinlerde ve iskeletsel durumlarda kendiliğinden geçmez.
Açık kapanış konuşmayı etkiler mi?
Bazı seslerin telaffuzunu etkileyebilir. Gerekirse dil ve konuşma terapistiyle birlikte çalışırız.
Açık kapanış şeffaf plakla düzeltilebilir mi?
Bazı hafif durumlarda evet. Ama karar nedene ve açık kapanışın türüne bağlıdır.
Cerrahi ne zaman gerekir?
Yetişkinlerde ağır iskeletsel açık kapanışta, ortodontik tedavi tek başına kalıcı ve estetik bir sonuç vermeyecekse.
Açık kapanış yalnızca çocuklarda mı olur?
Hayır, yetişkinlerde de görülür. Yetişkinlerde tedavi daha karmaşık olabilir, ama mini vidalar birçok durumda cerrahisiz iyi sonuç almaya yardımcı olur.
İlgili hizmet
Bilimsel kaynaklar
Bu yazıdaki bilgiler aşağıdaki hakemli bilimsel makalelere ve sistematik derlemelere dayanmaktadır.
- Lentini-Oliveira, D. A., Carvalho, F. R., Rodrigues, C. G., Ye, Q., Prado, L. B., Prado, G. F., & Hu, R. (2014). Orthodontic and orthopaedic treatment for anterior open bite in children. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2014(9), CD005515. [PMID: 25247473] | [DOI: 10.1002/14651858.CD005515.pub3]
- Doğramacı, E. J., & Rossi-Fedele, G. (2016). Establishing the association between nonnutritive sucking behavior and malocclusions: A systematic review and meta-analysis. Journal of the American Dental Association, 147(12), 926-934.e6. [PMID: 27692622] | [DOI: 10.1016/j.adaj.2016.08.018]
