Diş çekmeden tedavi
Çapraşık dişlerin mümkün olduğunda diş çekmeden, hafif kuvvetlerle düzeltilmesi.
Bu size tanıdık geliyorsa
Hastalar bu konuyla en çok şu sözlerle gelir:
Bana diş çekimi önerildi
Dişlerim çok sık dizilmiş, yer yetmiyor
Diş çekilirse yüzümün değişeceğinden endişeliyim
Köpek dişim yukarıda kaldı, yerine gelemiyor
Çocuğumun kalıcı dişleri çapraşık çıkıyor
Dişlerin çapraşık dizilmesi, yani yer eksikliği ortodontide en sık görülen sorunlardan biridir. Birçok hasta "mutlaka diş çekilecek" düşüncesiyle gelir. Oysa çoğu durumda çapraşıklık diş çekmeden giderilebilir. Bazı durumlarda ise diş çekmek yüz ve sağlık için daha uygun bir seçim olur. Kararı yalnızca teşhisten sonra, profili ve dudakları dikkate alarak veririm.
Bu nasıl mümkün olur
- Diş kavsine doğru şekli vermek ve gerektiğinde genişletmek
- Dişleri hafif kuvvetlerle yavaş yavaş yerine getirmek
- Çocuklarda çenenin büyümesinden yararlanmak. Bakınız: damak genişletme
- Gerektiğinde mini vidalarla dişleri geriye taşımak. Bakınız: mini vidalar
- Bazı durumlarda dişlerin arasından milimetrenin kesirleri kadar mine aşındırmak
Bir hastamızda ciddi çapraşıklık vardı. Hafif kuvvetler kullanarak tedaviyi diş çekmeden tamamladık ve estetik bir gülüş elde ettik.
Karar nasıl verilir
| Etken | Çekimsiz tedavi lehine | Çekim lehine |
|---|---|---|
| Profil | Dengeli veya düz profil | Dudaklar çok önde |
| Çapraşıklığın derecesi | Hafif ve orta | Çok ağır |
| Kemik ve diş eti | Kavsi genişletmeye imkân var | Kemik ince, genişletme riskli |
| Yaş | Büyüme sürüyor | Büyüme bitmiş, iskelet sınırlamaları var |
| Gülüş | Geniş kavis gülüşü iyileştirir | Kavis zaten geniş |
Sistematik derlemeye göre çekimli tedavide dudaklar daha fazla geri çekilir ve profil daha düz olur. Bu bazı hastalar için iyidir, diğerlerinde ise profili gereksiz yere düzleştirebilir. Ayrıntılı: ortodonti yüzü değiştirir mi.
Tedavi nasıl ilerler
- Teşhis: yüz ve ağız içi fotoğrafları, modeller, röntgen
- Yer eksikliğinin hesaplanması: ne kadar yer gerekiyor
- Yer kazanma yolunun seçilmesi: kavsin şekli, genişletme, geriye taşıma
- Braket veya şeffaf plakla tedavi
- Gerekirse mini vida aşaması
- Bitirme ve retansiyon
Sınırlar ve riskler
Çekimsiz tedavi her ne pahasına olursa olsun yapılmaz. Dişler kemiğin sınırlarının dışına itilirse diş eti çekilmesi riski artabilir ve sonuç kalıcı olmayabilir. Dudakları çok önde olan bir hastada çekimsiz tedavi profili kötüleştirebilir. Bu yüzden bazı durumlarda diş çekmek daha doğru bir seçimdir ve nedenini açıkça anlatırım.
Çocuklarda
Çocuklarda dar üst çeneyi büyüme döneminde genişletmek ve süt dişlerinin kaybından sonra yeri korumak gelecekte diş çekme ihtiyacını azaltabilir. Ayrıntılı: çapraz kapanış ve süt dişinin erken kaybı.
Bilim ne diyor
- Sistematik derleme ve meta-analiz (2018): çekimli tedavi, çekimsiz tedaviye göre dudakların daha fazla geri çekilmesine yol açar.
- Cochrane derlemesi (2021): çocuklarda dar üst çenenin genişletilmesi için bazı apareylerin etkinliğine dair kanıt vardır, kesinliği düşük ile orta düzeydedir.
Konsültasyonda ne sorulmalı
- Çapraşıklığım ne kadar ve ne kadar yer gerekiyor?
- Yer hangi yolla açılacak?
- Diş çekmezsem profilim nasıl değişecek?
- Diş çekersem profilim nasıl değişecek?
- Sonuç ne kadar kalıcı olacak ve retansiyon nasıl olacak?
Bu soruları açık ve sade bir dille cevaplarım, gerektiğinde fotoğraflar ve modeller üzerinde gösteririm.
Sık sorulan sorular
Çekimsiz tedavi herkes için mümkün mü?
Hayır. Birçok durumda mümkündür, ama ağır çapraşıklıkta ve önde olan dudaklarda diş çekmek daha doğru bir seçim olabilir.
Genişletme yüzü genişletir mi?
Hayır, diş kavsinin genişlemesi yüzün genişliğini değiştirmez. Ama gülüş daha dolgun görünebilir.
Mine aşındırma dişlere zarar verir mi?
Doğru yapıldığında yalnızca minenin çok ince bir tabakası alınır ve bu dişin sağlığını etkilemez.
Başka bir hekim diş çekmek gerektiğini söyledi, ikinci görüş alabilir miyim?
Elbette. Elinizdeki röntgen ve fotoğrafları getirin, seçenekleri birlikte konuşuruz.
Çekimsiz tedavi daha mı uzun sürer?
Mutlaka değil. Süre esas olarak çapraşıklığın derecesine ve seçilen yola bağlıdır.
Mini vidayla dişleri geriye taşımak ne kadar yer sağlar?
Bu kemiğin ve yirmilik dişlerin durumuna bağlıdır. Birçok durumda hafif ve orta çapraşıklık için yeterlidir.
Ayrıntılı okuyun
Bilimsel kaynaklar
Bu yazıdaki bilgiler aşağıdaki hakemli bilimsel makalelere ve sistematik derlemelere dayanmaktadır.
- Konstantonis, D., Vasileiou, D., Papageorgiou, S. N., & Eliades, T. (2018). Soft tissue changes following extraction vs. nonextraction orthodontic fixed appliance treatment: a systematic review and meta-analysis. European Journal of Oral Sciences, 126(3), 167-179. [PMID: 29480521] | [DOI: 10.1111/eos.12409]
- Ugolini, A., Agostino, P., Silvestrini-Biavati, A., Harrison, J. E., & Batista, K. B. (2021). Orthodontic treatment for posterior crossbites. Cochrane Database of Systematic Reviews, 12(12), CD000979. [PMID: 34951927] | [DOI: 10.1002/14651858.CD000979.pub3]