Xaricdə yaşayan pasiyentlər
Səfər qrafikinə uyğun planlanan vizitlər və müntəzəm nəzarətlə müalicə.
Bu sizə tanışdırsa
Pasiyentlər bu müraciətlə ən çox bu sözlərlə gəlir:
Xaricdə yaşayıram, Bakıya ildə bir neçə dəfə gəlirəm
Tez-tez səfərə çıxıram
Müalicəni Bakıda başlamaq, səfərlərlə davam etdirmək istəyirəm
Uşağım xaricdə oxuyur, tətildə gəlir
Pasiyent xaricdə yaşayanda və ya tez-tez səfərə çıxanda ortodontik müalicə xüsusilə dəqiq planlaşdırma tələb edir. Mənim praktikamda Azərbaycanda yaşamayan pasiyentlər də var və onların müalicəsini səfər qrafikinə uyğun qururuq. Uzaqdan müalicə yoxdur, amma vizitləri elə planlayırıq ki, iş dayanmasın.
Necə planlayırıq
- Konsultasiyada səfərlərinizi və Bakıya gəliş tarixlərinizi müzakirə edirik
- Vizitləri əvvəlcədən planlayırıq ki, gələndə mütləq qəbul olunasınız
- Vizitlər arasındakı aralığı fərdi müəyyən edirik, adətən iki aydan gec olmamaqla
- Elastikləri özünüz dəyişməyi öyrədirəm ki, işiniz dayanmasın
- Vizitlər arasında fotoşəkillərlə əlaqə saxlayırıq
Səfər qrafikinə görə üsul
| Qrafik | Mümkün yanaşma |
|---|---|
| Hər 1-2 aydan bir gəlirəm | Breket və ya elayner, adi qrafiklə |
| Hər 2-3 aydan bir gəlirəm | Daha uzun aralıqlara uyğun mexanika, çox vaxt elayner |
| İldə bir neçə dəfə | Fərdi qiymətləndirilir, bəzən elayner daha uyğundur |
Ətraflı müqayisə: breket, yoxsa elayner.
Niyə nəzarət vacibdir
Hər aktivasiyada dişlərə müəyyən təsir veririk və bu təsir bir müddət davam edir. Sonra o artıq lazım olmaya bilər və mexanikanı vaxtında dəyişmək lazımdır. Ona görə qrafik uyğunlaşdırıla bilər, amma müntəzəm nəzarət müalicənin vacib hissəsi olaraq qalır.
Bir pasiyentimiz
Xaricdə yaşayan bir pasiyentimizdə Pitts21 Pro sistemi ilə cəmi 6 aktivasiyada sıxlığı aradan qaldırdıq və dişləməni düzəltdik. Yaxşı planlanmış iş, nadir vizitlərə baxmayaraq, gözəl nəticəyə aparır. Müddət haqqında: ortodontik müalicə nə qədər çəkir.
Səfərdə gözlənilməz hallar
- Breket qopsa: yerindədirsə, mumla örtün, fotoşəkil göndərin
- Məftil batsa: mumla örtün, kəsməyin, yazın
- Kapa itsə: əvvəlki kapanı taxın və yazın
- Kəskin ağrı və ya şişkinlik: yerli stomatoloqa müraciət edin və mənə xəbər verin
Ağrı və ilk həftə haqqında: breket ağrı verirmi.
İlk görüşə necə hazırlaşmaq
- Bakıya gəliş tarixlərinizi və növbəti səfərlərinizi əvvəlcədən yazın
- Xaricdə çəkilmiş rentgen və fotoşəkillər varsa, onları əvvəlcədən göndərin
- Əvvəlki ortodontik müalicənin sənədlərini götürün
- İlk görüşdə diaqnostika və mümkün olduqda bondinqin eyni səfərə sığması üçün vaxtı birlikdə planlayaq
Bir səfər ərzində iki görüş planlamaq çox vaxt mümkündür: birincidə diaqnostika və plan, ikincidə müalicənin başlanması. Bu, xüsusilə nadir gələn pasiyentlər üçün vaxta qənaət edir.
Uşaqlar və tələbələr
Xaricdə oxuyan və ya ailəsi ilə yaşayan uşaqların müalicəsini çox vaxt məktəb tətillərinə uyğun planlayırıq. Bu halda valideynlə və uşaqla birlikdə vizitlərin tarixini əvvəlcədən müəyyən edir, aparatın qulluğunu ətraflı öyrədirəm. Uşaq qaydaları başa düşəndə və valideyn uzaqdan nəzarət edə biləndə müalicə rahat keçir.
Elm nə deyir
- Sistematik icmal (2016): breketlə müalicənin orta müddəti təxminən 20 aydır, amma müddət halın mürəkkəbliyindən və əməkdaşlıqdan asılı olaraq geniş dəyişir.
Tez-tez verilən suallar
Müalicəni tamamilə uzaqdan aparmaq olarmı?
Xeyr. Diaqnostika və aktivasiyalar şəxsən aparılır. Vizitlər arasında fotoşəkillərlə əlaqə saxlamaq olar.
Vizitlər arasında maksimum nə qədər fasilə ola bilər?
Adətən iki aydan çox olmamalıdır. Bəzi hallarda, xüsusilə elaynerlə, daha uzun aralıqlar mümkündür.
Breket qopsa və mən xaricdəyəmsə nə etməliyəm?
Fotoşəkil göndərin. Çox vaxt növbəti vizitə qədər gözləmək olur, lazım olduqda nə etməli olduğunuzu deyirəm.
Retensiya da uzaqdan izlənilə bilərmi?
Retensiya dövründə vizitlər seyrəkdir. Bakıya gələndə yoxlayırıq, aralıqda fotoşəkillərlə əlaqə saxlayırıq.
Müalicəni xaricdə başqa ortodontla davam etdirmək olarmı?
Bəzən bu mümkündür. Belə halda sənədləri və planı həmin həkimlə paylaşırıq, amma müxtəlif sistemlər və yanaşmalar səbəbindən bunu əvvəlcədən müzakirə etmək lazımdır.
Ətraflı oxu
Elmi mənbələr
Bu yazıdakı məlumatlar aşağıdakı rəyli elmi məqalələrə və sistematik icmallara əsaslanır.
- Tsichlaki, A., Chin, S. Y., Pandis, N., & Fleming, P. S. (2016). How long does treatment with fixed orthodontic appliances last? A systematic review. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics, 149(3), 308-318. [PMID: 26926017] | [DOI: 10.1016/j.ajodo.2015.09.020]